De aard van het klimaat

Opgewekt Maas en Waal heeft via de griffiers van de gemeentes WM&W, Druten, Beuningen en Wijchen alle wethouders, raadsleden en fractievoorzitters uitgenodigd voor een lezing over de aard van het klimaat.

Omdat slechts weinig bestuurders van de gelegenheid gebruik gemaakt hebben om zich grondig te laten informeren over de aard van het klimaat, werden ook alle leden van OM&W uitgenodigd. Op woensdag 20 februari kwamen circa 20 mensen luisteren naar de lezing van voorzitter Dr Han Blok.

Aan de hand van een grote serie illustraties en figuren werd uitgelegd door welke invloeden het klimaat de afgelopen 500 miljoen jaar is veranderd.

De vijf grote veranderingen (450, 375, 250, 200 en 65 miljoen jaar geleden ) waarbij een groot deel van het leven op aarde uitstierf zijn in een aantal gevallen het gevolg van de verschuiving van de continenten waardoor de circulatie van zeewater ten dele stagneerde. Zuurstofloosheid in een gedeelte van de oceanen leidde tot rottende biomassa met veel methaan, koolzuurgas en giftig zwavelwaterstof. In een ander geval werd de zuidpool ingesloten door landmassa’s waardoor geen water vanaf de evenaar naar het poolgebied kon komen zodat een ijskap kon aangroeien die uiteindelijk bijna heel de aarde bedekte.

Het uitsterven van de dynosauriers (65 miljoen jaar geleden) kan intussen worden verklaard door een grote meteorietinslag in de golf van Mexico. In de periode van de ijstijden vanaf 2,5 miljoen jaar geleden werd het afwisselend warm en koud met een cyclus van 100.000 à 20.000 jaar. De oorzaak voor deze fluctuaties kan slechts ten dele verklaard worden uit een cyclische variatie van de baan om de zon. Deze excentriciteit verklaart echter niet de relatief snelle stijging van de temperaturen gepaard gaande met sterk verhoogde concentraties koolzuurgas en methaan. Ook periodes met veel zonnevlekken of periodes met relatief veel vulkanische uitbarstingen kunnen dit niet verklaren. Deze relatief sterke en kortstondige stijgingen van de temperatuur kunnen alleen verklaard worden uit een combinatie van versnellende factoren, waardoor het klimaat over een kantelpunt geraakte. Dit zijn o.a. de methaan emissies vanuit smeltend methaanijs op de zeebodem, het albedo effect door weerkaatsing van zonlicht op sneeuw en ijs, in combinatie met sterke fluctuatie van straalstromen en el nino periodes.

De veel kleinere fluctuaties vanaf circa 10.000 jaar geleden met een periodiciteit tussen 1000 en 2000 jaar nadat het ijs zich had teruggetrokken zijn ook niet te verklaren vanuit fluctuaties van zonneactiviteit, maar alleen door periodes van sterke veenvorming en ophoping van veen in omvangrijke moerasgebieden. Ook de oceanische circulatie met een omlooptijd van 500 – 1000 jaar is hier van invloed. Tijdens warme periodes in deze fluctuaties zijn meerdere menselijke culturen (Farao dynastie, Khmer, Inca, Viking en Romeinen ) vanwege extreme droogte aan een einde gekomen.

De huidige extreem snelle opwarming ontstaat door een combinatie van agrarische invloeden, (boskap, drooglegging venen, rijstbouw en veeteelt) en gebruik van fossiele brandstoffen. De concentraties koolzuurgas en methaan zijn in 75 jaar gestegen tot vèr boven het hoogste niveau. Doordat de versnellende factoren (albedo, methaanijs en gas uit dooi van permafrost, hoger vochtgehalte en sterke fluctuatie van straalstromen) hierdoor ontketend worden, is de verwachting dat een temperatuurverhoging van meer dan 10 graden Celcius zal optreden, als we niet genoeg maatregelen treffen.

De uiteenzetting werd afgesloten met een geanimeerde discussie over de maatschappelijke weerstanden tegen de aantasting van bestaande belangen en veranderingen van onze leefstijl en de onmacht van de politiek om tegenstellingen te overbruggen.

Uiteindelijk luidde de aanbevelingen van Han:

Stem met je hart en niet met je portemonnee (want geld is niets waard als er geen leven meer mogelijk is)

Luister niet naar de klimaatontkenners (hun theorieën kloppen niet en ze hebben teveel belangen in de fossiele industrie)

Doe wat je zelf kunt (Verschuil je niet achter de ander)

Treuzel niet ( Er is geen plan B, elk uitstel maakt het probleem nog veel groter)